વૈશ્વિક અર્થતંત્ર અને ઇન્ટરનેશનલ ટ્રેડ (આંતરરાષ્ટ્રીય વેપાર) ક્ષેત્રે એક મોટા સમાચાર સામે આવ્યા છે. અમેરિકા (USA) એ ચીન પર જે આકરા ટેક્સ અને ટેરિફ લાદ્યા છે, તેમાંથી બચવા માટે ચીન જે રસ્તાઓ અપનાવી રહ્યું છે, તેનો અમેરિકાએ પર્દાફાશ કર્યો છે.
તાજેતરના એક અહેવાલ મુજબ, અમેરિકન સરકાર અને વ્હાઇટ હાઉસે એવા ૪૦ દેશોનું એક લિસ્ટ તૈયાર કર્યું છે, જેનો ઉપયોગ કરીને ચીન પોતાના સસ્તા અને ટેક્સ વગરના માલસામાનને ગેરકાયદેસર રીતે અમેરિકામાં ઘુસાડે છે. આશ્ચર્યની વાત એ છે કે આ ૪૦ દેશોના લિસ્ટમાં ભારત (India) નું નામ પણ સામેલ છે!
ચીન કઈ રીતે છેતરપિંડી કરે છે? (Transhipment એટલે શું?)
જ્યારે અમેરિકાએ ચીનની વસ્તુઓ પર ભારે ઇમ્પોર્ટ ડ્યુટી (આયાત જકાત) લગાવી, ત્યારે ચીની કંપનીઓએ એક નવો રસ્તો કાઢ્યો. આ પદ્ધતિને ‘ટ્રાન્સશિપમેન્ટ’ (Transhipment) કહેવામાં આવે છે.
ચીની કંપનીઓ પોતાનો સામાન સીધો અમેરિકા મોકલવાને બદલે પહેલા ભારત, વિયેતનામ કે થાઈલેન્ડ જેવા ત્રીજા દેશોમાં મોકલે છે. ત્યાં તે સામાનનું પેકિંગ બદલવામાં આવે છે અને તેના પર “Made in India” અથવા “Made in Vietnam” ના લેબલ લગાવી દેવામાં આવે છે. ત્યારબાદ આ સામાન અમેરિકા મોકલવામાં આવે છે. આમ કરવાથી ચીની કંપનીઓને અમેરિકાનો ભારે ટેક્સ ભરવો પડતો નથી.
ભારતનું નામ કેમ આવ્યું?
અમેરિકન એજન્સીઓના રિપોર્ટ મુજબ, ઘણી ચીની કંપનીઓ ભારતના અમુક પોર્ટ્સ (બંદરો) અને ઔદ્યોગિક વિસ્તારોનો ઉપયોગ આ ટ્રાન્સશિપમેન્ટ માટે કરી રહી છે. ભારતીય કંપનીઓ કદાચ અજાણતા જ આ નેટવર્કનો હિસ્સો બની ગઈ હોઈ શકે છે.
શું ભારતને નુકસાન થશે?
જો અમેરિકા કડક પગલાં લેશે, તો ભારતીય એક્સપોર્ટર્સ (નિકાસકારો) ને પણ તપાસનો સામનો કરવો પડી શકે છે. ભારતીય સરકાર અને કસ્ટમ વિભાગે હવે ચીનથી આવતા સામાન પર કડક નજર રાખવી પડશે, જેથી ભારતના સાચા વેપારીઓને અમેરિકાના પ્રતિબંધોનો સામનો ન કરવો પડે.
આ ઘટના સાબિત કરે છે કે વૈશ્વિક વેપાર યુદ્ધ (Trade War) માં ચીન પોતાનો ફાયદો કાઢવા માટે કોઈ પણ હદે જઈ શકે છે, અને ભારતે આ બાબતે ખૂબ સાવચેત રહેવાની જરૂર છે.
