mehul.pattel
દ્વારકા, જે ભગવાન શ્રીકૃષ્ણની પવિત્ર નગરી તરીકે ઓળખાય છે, ત્યાં આવેલું દ્વારકાધીશ મંદિર ગુજરાતના મુખ્ય આકર્ષણોમાંનું એક છે. આ મંદિરનો ઇતિહાસ હજારો વર્ષ જૂનો છે અને તે હિન્દુ ધર્મના ચાર ધામોમાંનું એક ધામ માનવામાં આવે છે. આજે આપણે આ પવિત્ર મંદિરના અદભુત ઇતિહાસ અને કેટલાક એવા રહસ્યો વિશે જાણીશું જે કદાચ તમે અગાઉ નહિ સાંભળ્યા હોય.
🛕 દ્વારકાધીશ મંદિરનો પૌરાણિક ઇતિહાસ
માન્યતા છે કે દ્વારકાધીશ મંદિરનું નિર્માણ ભગવાન શ્રીકૃષ્ણના પ્રપૌત્ર વજ્રનાભ દ્વારા કરવામાં આવ્યું હતું. આ મંદિર એ જ જગ્યાએ બનાવવામાં આવ્યું છે જ્યાં ભગવાન કૃષ્ણનો મહેલ ‘હરિ ગૃહ’ આવેલો હતો. પુરાતત્વ વિભાગના સંશોધનો અનુસાર, હાલનું મંદિર અંદાજે 2000 થી 2200 વર્ષ જૂનું હોવાનું માનવામાં આવે છે.
🚩 મંદિરની ધ્વજાનું રહસ્ય અને મહત્વ
દ્વારકાધીશ મંદિરની ધ્વજા દિવસમાં પાંચ વખત બદલવામાં આવે છે. આ ધ્વજામાં સૂર્ય અને ચંદ્રના પ્રતીકો બનેલા છે. એવું કહેવાય છે કે જ્યાં સુધી સૂર્ય અને ચંદ્ર રહેશે, ત્યાં સુધી દ્વારકાધીશનું નામ રહેશે. આ ધ્વજા પવનની દિશા ગમે તે હોય, પરંતુ હંમેશા પશ્ચિમથી પૂર્વ તરફ જ લહેરાય છે, જે એક મોટું આશ્ચર્ય છે.
🌊 ગોમતી નદી અને અરબી સમુદ્રનું સંગમ
મંદિરની નજીક ગોમતી નદી વહે છે જે સીધી અરબી સમુદ્રમાં ભળે છે. આ સંગમ સ્થળ પર સ્નાન કરવાનું અનેરું મહત્વ છે. ગોમતી ઘાટ પરથી મંદિરનું દ્રશ્ય ખૂબ જ રમણીય લાગે છે. ભક્તો માને છે કે ગોમતી નદીમાં સ્નાન કરવાથી પાપોમાંથી મુક્તિ મળે છે.
🚪 સ્વર્ગ દ્વાર અને મોક્ષ દ્વાર
મંદિરમાં પ્રવેશવા અને બહાર નીકળવા માટે બે મુખ્ય દ્વાર છે. પ્રવેશ માટેના દ્વારને ‘સ્વર્ગ દ્વાર’ કહેવામાં આવે છે, જ્યાંથી ભક્તો મંદિરમાં પ્રવેશે છે. જ્યારે બહાર નીકળવાના દ્વારને ‘મોક્ષ દ્વાર’ કહેવાય છે. એવી માન્યતા છે કે આ દ્વારથી બહાર નીકળનાર ભક્તને મોક્ષની પ્રાપ્તિ થાય છે.
🤔 વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો (FAQs)
૧. દ્વારકાધીશ મંદિરનો સમય શું છે?
જવાબ: મંદિર સવારે 6:00 થી બપોરે 1:00 અને સાંજે 5:00 થી રાત્રે 9:30 વાગ્યા સુધી ભક્તો માટે ખુલ્લું રહે છે.
૨. મંદિરની ધ્વજા દિવસમાં કેટલી વાર બદલવામાં આવે છે?
જવાબ: મંદિરની ધ્વજા દિવસમાં કુલ પાંચ વખત બદલવામાં આવે છે – સવારે ત્રણ વખત અને સાંજે બે વખત.
૩. દ્વારકા કઈ નદીના કિનારે આવેલું છે?
જવાબ: દ્વારકા ગોમતી નદીના કિનારે આવેલું છે, જે અરબી સમુદ્રમાં ભળે છે.
૪. મંદિરમાં મુખ્ય કયા તહેવારો ઉજવાય છે?
જવાબ: જન્માષ્ટમીનો તહેવાર અહીં ખૂબ જ ધામધૂમથી ઉજવવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત અન્નકૂટ અને તુલસી વિવાહ પણ ધામધૂમથી થાય છે.
